Czy analiza techniczna działa? Na jakie wskaźniki powinien zwracać uwagę inwestor?



Tydzień temu poruszyliśmy na portalu temat analizy fundamentalnej, więc dla uzupełnienia w  dzisiejszym artykule skupimy się na analizie technicznej. Zastanowimy się jak inwestor z dłuższą perspektywą inwestycyjną może skorzystać na jej właściwym zastosowaniu. W mojej opinii analiza techniczna działa oraz powinna stanowić pewne uzupełnienie dla analizy fundamentalnej. W skrócie po dogłębnej analizie rynku, branży, spółki warto za pomocą analizy technicznej określić swój moment wejścia, jak i potencjalnego wyjścia z danej pozycji. Oczywiście nie jest to bułka z masłem. Rynki są nieprzewidywalne, a gdyby kupowanie w dołku, a sprzedawanie na górce było takie proste, to każdy byłby dziś rentierem. 😊

Czytając wpisy na blogu analizujące szerokie spektrum rynków, czy poszczególne akcje mogłeś już zaznajomić się z analizą fundamentalną, którą przeprowadzam w celu wybrania najlepszych biznesów w danym sektorze. Dziś nie zamierzam pisać na temat trendów, czy formacji, lecz przedstawię Ci kilka wskaźników analizy technicznej stosowanych przeze mnie.

Aby przejść stricte do wskaźników będę musiał najpierw wyjaśnić różnicę pomiędzy średnią kroczącą (moving average) oraz wykładniczą średnią kroczącą (exponential moving average). Pierwsza z nich liczona jest w bardzo prosty sposób. Pragnąc policzyć średnią kroczącą dla ostatnich 20 dni notowań waloru, bierzemy 20 cen zamknięcia i liczymy zwykłą średnią arytmetyczną. Jako, że jest to średnia krocząca, to jest ona oczywiście każdego dnia aktualizowana. Za to wykładnicza średnią krocząca to rodzaj średniej ważonej, gdzie ostatnie ceny zamknięcia mają wykładniczo większą wagę niż te bardziej odległe w czasie.

Najłatwiej tę różnicę będzie mi zaprezentować na wykresie Bitcoina.

Na wykresie możesz zaobserwować zwykłą średnią kroczącą dla 200 okresów (MA 200 – niebieski) oraz wykładniczą średnią kroczącą (EMA 200 – czerwony). W okresie, gdy instrument gwałtownie rośnie, to EMA będzie miała większą wartość od MA, gdyż ostatnie ceny zamknięcia mają dużo większą wartość niż te bardziej odległe w czasie. Inaczej sytuacja wygląda, gdy rynek jest w tendencji spadkowej. Wtedy to MA, czyli zwykła średnia krocząca będzie ponad EMA.

Relative Strength Index (RSI)

Zaczniemy on najbardziej popularnego wskaźnika, czyli RSI, który uchodzi za miernik wskazujący wykupienie/wyprzedanie danego waloru.

Wzór na wyliczenie tego wskaźnika nie jest zbyt skomplikowany. Jak przykładowo obliczyć RS, którego nam brakuje? RSI stosuje się zazwyczaj dla 14 okresów. Załóżmy, że w 8 okresach dany walor rósł średnio 1,2%, a w pozostałych 6 dniach jego spadek wynosił 0,8%. Zatem nasze a, to będzie 1,2%/14, czyli 0,000857. Tymczasem b = 0,8%/14, czyli 0,000571. Po podzieleniu i podstawieniu do wzoru otrzymamy RSI równe 60.

RSI osiąga wartości pomiędzy 0, a 100 i przyjmuje się, że poniżej 30 rynek jest wyprzedany, a powyżej 70 wykupiony. Rzućmy okiem jak to wygląda w praktyce.

Jak widzisz wartość RSI dla spółki Barrick Gold oscyluje przeważnie w przedziale 30-70, gdzie poziom w okolicach 30 był dobrym momentem na zakup, a gdy RSI zbliżało się do pułapu 70 walor stawał się wykupiony. Oczywiście możemy zastosować inny okres niż 14 dni. Gdy go wydłużymy, to wykres RSI nam się znacznie wypłaszczy. Odwrotna sytuacja będzie miała miejsce, gdy go skrócimy.

Moving Average Convergence/Divergence (MACD)

Drugi najbardziej popularny wskaźnik to MACD. Tutaj będziemy mieć do czynienia z dwoma liniami. Pierwsza z nich to MACD, a druga to linia trendu. Jak się je wyznacza?

Linia MACD to różnica pomiędzy 12 dniową wykładniczą średnią ruchomą, a jej 26 okresowym odpowiednikiem. Tymczasem linia sygnału to 9 okresowa wykładnicza średnia ruchoma dla MACD. Jak to wygląda na wykresie oraz jakie informacje możemy dzięki tym liniom uzyskać?

Linia czarna, czyli MACD na dolnym wykresie to różnica pomiędzy EMA 12 (czerwony kolor na wykresie akcji) oraz EMA 26 (niebieski kolor na wykresie akcji). Linia trendu (czerwona na dolnym wykresie), jak już wspomniałem to wykładnicza średnia krocząca dla 9 ostatnich okresów MACD. Możesz dostrzec jeszcze histogram, który pokazuje nam różnicę pomiędzy linią MACD, a linią trendu. Zatem co możemy z tego wykresu wyczytać?

Jeśli linia MACD przebija nam od dołu linię trendu, to jest to dla nas byczy znak. Odwrotna sytuacja ma miejsce, gdy MACD przebija linię trendu od góry. Byczy sygnał zaznaczyłem na wykresie zielonym kolorem, a niedźwiedzi kolorem czerwonym. Możesz zauważyć, że sygnały, które daje nam zaprezentowany nad wykresem akcji PayPala wskaźnik RSI, często pokrywają się z sygnałami ze strony MACD.

Warto jeszcze wspomnieć na temat dywergencji, która czasami zachodzi na wykresie.

Jeśli linia MACD znajduje się powyżej zera oraz jest w tendencji spadkowej, a wykres akcji jest w tendencji zwyżkowej, to wtedy mamy do czynienia z niedźwiedzią dywergencją. Aby pokazać Ci odwrotną sytuację będę musiał powrócić do wykresu Bitcoina.

W takim przypadku mamy do czynienia z byczą dywergencją (bulish divergence), co potwierdzają nam późniejsze wzrosty.

Stochastic Indicator

Teraz czas przejść do oscylatora stochastycznego, który podobnie jak RSI operuje w granicach 0-100 punktów i również jest najczęściej badany dla 14 dni. Jak się go wylicza?

c – ostatnia cena zamknięcia

L14 – najniższa cena waloru w przeciągu ostatnich 14 dni

H14 – najwyższa cena waloru w przeciągu ostatnich 14 dni

%K, to tak zwany szybki oscylator stochastyczny. Mamy również do czynienia z wolnym oscylatorem stochastycznym %D, który jest średnią krocząca dla 3 ostatnich wartości szybkiego oscylatora.

Z założenia sygnałem wyprzedanego roku jest wartość %K poniżej 20, a wykupionego powyżej 80. Ponadto byczym sygnałem jest przebicie od dołu linii %D przez %K. Odwrotna sytuacja ma miejsce, gdy %K przebija od góry linię %D.

Na dolnym wykresie widzisz szybki oscylator stochastyczny na czarno oraz wolny na czerwono. Zaznaczyłem na grafice kolorem zielonym potencjalne momenty wejścia oraz czerwonym momenty wyjścia. Chciałbym zaznaczyć, że w przypadku tego wskaźnika przekroczenie „magicznego” poziomu 80 nie musi oznaczać odwrócenia trendu. Wręcz przeciwnie silne momentum może się jeszcze trochę utrzymać. Lepszym sygnałem do potencjalnej sprzedaży jest spadek wartości indeksu poniżej 80. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku potencjalnego zakupu. Wzrost powyżej 20 jest lepszym sygnałem niż sam spadek poniżej 20.

Ponadto na wykresie zaznaczyłem również podobne bycze/niedźwiedzie dywergencje. Sytuacja wygląda podobnie jak to miało miejsce w przypadku linii MACD.

%R Williamsa

Czas na kolejny wskaźnik momentum stworzony tym razem przez Pana Larry’ego Williamsa, czyli %R Williamsa 😊.

Jest on wręcz symetrycznym odbiciem szybkiego indeksu stochastycznego. W tym przypadku jednak wartości oscylują od 0 do -100, gdzie poziom poniżej -80 świadczy o wykupieniu, a powyżej -20 o wyprzedaniu.

Również najczęściej bada się go dla okresu ostatnich 14 dni. Jednak w mojej opinii każdy wskaźnik warto dostosować pod instrument, na którym operujemy, tak aby zgodność historyczna była na jak najwyższym możliwym poziomie.

Jak widzisz oba wskaźniki są wręcz szklanymi odbiciami. Jak już wspomniałem przekroczenie pułapu +/- 80 lub +/- 20 nie jest sygnałem do kupna/sprzedaży. Lepiej poczekać, aż wartość powyższych wskaźników spadnie/wzrośnie powyżej/poniżej tego pułapu.

Inne wskaźniki

Na koniec chciałbym Ci zaprezentować jeszcze dwa inne wskaźniki, z których zdarza mi się korzystać, lecz nie chcę Cię tutaj bombardować kolejnym wzorami, gdyż w tym przypadku są one bardziej skomplikowane.

Pierwszy z nich to Money Flow Index (MFI), który jest bardzo podobny do znanego nam RSI, lecz oprócz ceny bierze pod uwagę również wolumen.

Jak możesz dostrzec MFI oscyluje na bardzo podobnych wartościach jak RSI.

Kolejny wskaźnik o którym chciałbym wspomnieć, to Commodity Chanel Index (CCI). Jego wartości są nieograniczone, jednak przyjmuje się, że powyżej 100 instrument jest wykupiony, a poniżej -100 wyprzedany. Commodity Channel Index (CCI) to wskaźnik techniczny, który przy zastosowaniu odchylenia standardowego mierzy różnicę między ceną bieżącą, a średnią ceną historyczną. Warto wiedzieć, że gdy CCI jest powyżej zera, oznacza to, że cena jest powyżej średniej badanego okresu. Odwrotna sytuacja ma miejsce, gdy CCI jest poniżej zera. Wtedy obecna cena jest poniżej średniej.

Najczęściej zejście wskaźnika CCI poniżej 100 jest sygnałem do sprzedaży, a wyjście powyżej pułap – 100 do zakupu.

Podsumowanie

Warto pamiętać, że analiza techniczna nie zawsze jest skuteczna, podobnie jak każda inna analiza. Tylko analiza wsteczna jest zawsze skuteczna. Jednak twierdzę, że uzupełnienie analizy fundamentalnej spółki o techniczną oraz znalezienie ciekawego punktu wejścia/wyjścia na wykresie za pomocą np. zaprezentowanych przeze mnie wskaźników może sprawić, że będziesz jeszcze lepszym inwestorem. 😊

Podsumowując jeden wskaźnik zawsze może się mylić, dlatego warto w przypadku analizy technicznej posiłkować się szerszą gamą indeksów. Ponadto oprócz przekroczenia danego pułapu przez wskaźnik, innym ważnym znakiem jest dywergencja. Mianowicie, gdy cena akcji rośnie/maleje, a wskaźnik (np. MACD, czy oscylator stochastyczny) maleje/rośnie.

Nie można zapomnieć o tym, że dla każdej grupy instrumentów, czy nawet poszczególnych walorów należy odpowiednio wskaźnik dostroić. Mam tu na myśli liczbę okresów na których opiera się dany indeks, jak i pułapy, które mogą okazać się sygnałem do zajęcia pozycji. Ponadto zaprezentowane wskaźniki działają z lekkim opóźnieniem (lagging indicators) i nie są najlepszą opcją dla traderów. 😊

Jeśli chciałbyś, aby na portalu częściej pojawiały się wpisy na temat analizy technicznej, daj znać w komentarzu.

Z wolnorynkowym pozdrowieniem,

Bartosz Baran

11 thoughts on “Czy analiza techniczna działa? Na jakie wskaźniki powinien zwracać uwagę inwestor?”

      1. Czytając bloga od kilku miesięcy podejrzewam, że wpis na temat kryptowalut pojawi się wtedy gdy 95% uczestników rynku znienawidzi krypto i wszędzie na ich temat będzie cisza. Pieniądze lubią ciszę. 🙂

    1. Jeśli chodzi o RSI zgadzam się, że najlepiej jest kupować aktywa przy 30 lub niżej, a sprzedawać przy 70 i wyżej, ale gdy dane aktywo jest w trendzie wzrostowym, bardzo często jest tak, że 50 jest dobrym momentem wejścia, A RSI „skacze” 50-70 tak było podczas korekty na BTC we wrześniu na interwale tygodniowym okolice 50 na RSI były dołkiem cenowym, pamiętam przypadek na BTC jeśli się nie myle z końcówki 2020 roku gdy trend był tak silny, że RSI „skakało” 70-90 i odwrotnie gdy aktywo jest w trendzie spadkowym 50 na RSI to może być lokalna górka.
      Moim zdaniem przydało by się więcej wpisów na temat AT jest ona zbyt mocno spychana na dlaszy plan oczywiście podstawą inwestowania powinny być fundamenty, ale AT też jest bardzo ważna i daje zarobić te kilkanaście % więcej choćby dla naszej psychiki lepiej jest kupić solidne fundamentalnie aktywo gdy trend się zmieni na wzrostowy niż kupić i obserwowac kolejne kilka-kilkanaście tygodni jak, nasze solidne fundamentalnie aktywo nadal spada. Pozdrawiam

      1. Dodam jeszcze gdy kierowałem się tylko analizą fundamentalną zazwyczaj po zakupie danego aktywa zawsze wchodziłem około 10%-12% za wcześniej, gdy dołożyłem AT do kompletu to udaje się kupować bliżej dołków. Mój kolega wiele lat temu kupił kupił tani fundamentalnie KGH, którego cena spadła jeszcze o 40% po jego zakupach i dopiero zaczęły się wzrosty, będąc inwestorem długoterminowym te „kilka” % z pojedynczej inwestycji robi ogromną różnice w perspektywie 20-30 lat na rynku (procent składany)

  1. Generalnie analizy technicznej nie stosuję przy zakupach akcji ( tu dla mnie liczą się fundamenty, ogólny sentyment na rynku i doświadczenie ) . A jak chcę się trochę pobawić ( np. na indeksach ) to dosyć dobrze sprawdzają się odpowiednio skalibrowane EMA

  2. Dzieki za wpis, wszystko ładnie wyjaśnione. W opisie stochastic indicator wkradł się mały błąd. „Zaznaczyłem na grafice kolorem zielonym potencjalne momenty wejścia oraz czerwonym momenty wejścia.” (wejścia/wejścia).
    W przyszłych wpisach chętnie przeczytałbym analizę Choppiness Index (CHOP) i jakieś strategie polegające na anaizie wolumenu.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *